“Cuschigna surmirana” - Tratgas deliziusas

Ina prima idea ha l'Uniun da dunnas da Savognin realisà. Per ses giubileum edescha ella in cudesch da cuschinar. L'acziun ha cumenzà gia ils onns 70 cun rimnar recepts da las mammas e tattas, cun organisar sairas da cuschinar, dirigidas da las commembras pli veglias che savevan, co cuschinar las tratgas tipicas da la regiun.
Cun il temp han las dunnas constatà ch'i na dat betg ina pluna recepts propi tipicamain indigens, che viandants e viandantas, passadas duront ils tschientaners e decennis sur la via da transit vers il sid, han er purtà victualias estras e cun quellas agens recepts. Er las fumitgasas or dal Tirol e da l'ltalia han enritgì la cuschina surmirana cun tratgas estras. Ozendi, en il temp da la migraziun moderna e dal turissem, sa domicilieschan pli e pli bleras dunnas da la Bassa en ils vitgs muntagnards. Era ellas portan recepts or da lur famiglias e lieus nativs. Il tipic da la cuschina surmirana è perquai la varietad da las tratgas, ina maschaida tranter indigen ed ester che reflectescha la realitad istorica e sociala da questa regiun da transit e turissem.
Las dunnas surmiranas na pensan però betg sulettamain a la cultura da mangiar, mabain er al linguatg. Il cudesch è scrit en rumantsch e tudestg per possiblitar l'access ad in vast tschertgel da persunas. Il rumantsch grischun è - sco Rina Steier, Annatina Capeder e Hedy Cadotsch da la cumissiun editura scrivan – il linguatg che duaia far la punt tar las autras regiuns rumantschas. Per las tratgas tipicas tradiziunalas, sco “scarpatscha, tastgets, amplias, maluns, bulzania”, restan ils vegls nums surmirans che duaian tradir a las proximas generaziuns na “be” il recept, ma er il colorit linguistic local.
lls recepts èn descrits concisamain ed en in linguatg bain chapibel. Las indicaziuns èn uschè exactas ch'era persunas main versadas da cuschinar pon ristgar in'emprova. Il cudesch è er pratic per emprender rumantsch, siond ch'ils dus linguatgs rumantsch e tudestg èn gist in sper l'auter. Tgi che legia quest cudesch e chapescha insatge da cuschinar na po betg spetgar d'empruvar las emprimas tratgas. “Cuschigna surmirana”, ediziun: Uniun da donnas, 7460 Savognin, 176 paginas, frs. 20.-.

[Pagina rumantscha]