Da la vita da Ludmilla Cahenzli
Far capuns cun charn rantscha, ABBA e hip hop

Da Ludmilla Cahenzli

I dat valurs perpetnas. Ina da quellas èn ils capuns. En nossa famiglia èn ils capuns insatge sco ina ierta sontga. Autras famiglias possedan bischutaria ch’ellas dattan d’ina generaziun a l’autra. U chasas, chastels, culms e sulom. En nossa famiglia na datti nagut da quai. I dat persuenter capuns. Mia basatta ha mussà a mia tatta da far capuns. La tatta ha mussà a la mamma e mia mamma a mai. 

Durant manizzar il peterschigl ed il por per ils capuns savuri en mia cuschina. Igl è ina savur frestga che sa maschaida cun il gust salà dals langeghers e da la charnpiertg. L’odur regorda mai al temp ch’jau gidava la mamma a manizzar ervas u charn. Mia mamma raquintava lura co ch’ella fascheva capuns cun sia mamma: «Nus n’avevan betg uschè buna charn da metter en ils capuns. Sche tia tatta vesess tge charn ch’ins metta oz en ils capuns, sa desperass ella. Ella metteva magari en in ur rantsch da la charnpiertg en ils capuns. Oz na dess ins quai gnanca pli als pors. Capuns era ina spaisa da paupers.» Uschia raquintava mia mamma da sia mamma. Jau tadlava, ed empruvava da m’imaginar co ils capuns da mia tatta savuravan. Jau aveva in zic respect dal temp dals capuns cun charn rantscha. 

Oz sun jau mamma. Mias figlias ma gidan a manizzar ed jau raquint da mia mamma. «Sche jau gidava a manizzar il peterschigl, stueva quel esser quatter giadas pli fin che quai che nus manizzain el oz. Ils quadrels da charnpiertg stuevan esser bler pli manidels. Sch’els n’eran betg pitschens avunda, fascheva mia mamma anc ina giada tagliar permez mintga tochin.» Mias figlias crain tut. Il pli gugent quai ch’è in zichel surfatg. Jau ditg: «Sche vossa tatta vesess che nus manizzain schizunt timian e salvgia en ils capuns, sa snarras ella. Vus na dastgais mai raquintar quai ad ella!» Mias figlias han il gaudi. Ellas crain mintga pled. 

Da zugliar ils capuns sto il figl era gidar. Nus tadlain ABBA. La musica va uschè dad aut ch’ils vischins san exact: Aha, ils Cahenzlis fan puspè capuns. 

Durant brassar giu ils capuns sun jau suletta. Mes patratgs sgolan en la cuschina da mia mamma, nua che nus na tadlavan mai ABBA, malgrà che la gruppa fiss stada da quel temp en la parada da hits. Jau pens a mia tatta che n’aveva naginas dc’s u cassettas. Ella na zugliava era betg ils capuns, mabain laschava buglir els sco bizochels, scheva mia mamma. 

Sco vegni ad esser in di en las cuschinas da mias figlias? Fan ellas era capuns? Tge musica vegnan ellas a tadlar? Forsa hip hop – quella musica ch’jau na support gnanca tschintg minutas? 

Tge istorgias vegnan mias figlias a raquintar a lur figlias durant manizzar peterschigl e tschagugliuns? I n’emporta nagut tge musica e tge istorgias ch’igl è. Basta ch’i dat valurs perpetnas. Basta ch’i dat capuns.