Teacher’s Day

Da Bernard Cathomas 

Ils 15 da matg festivescha la Corea dal sid il Teacher’s Day. Scolaras e scolars da la scola funda-mentala fin a l’universitad portan flurs a lur scolastas e scolasts, engrazian per lur lavur ed expriman stima e respect. Las gasettas scrivan da l’impurtanza da la scolaziun en la societad moderna che dovra «brainpower» (forza spiertala) per reussir en la concurrenza internaziunala. La televisiun mussa, co il president dal stadi Kim Daejung dat ina lecziun en ina scola primara a Seoul e trametta per e-mail gratulaziuns ed engraziaments a 133 000 magistras e magisters en l’entira Corea. Persunalitads dal sport, da la cultura, da l’economia e da la politica raquintan en las medias da scolastas e scolasts ch’èn stads per els exempels e che han dà impuls decisivs per lur vita. 

En la societad coreana cun ragischs confucianas ha la furmaziun adina gì emprima prioritad. La scolaziun è daventada anc pli impurtanta ils onns 50 onns, cura che la guerra ha separà la part dal sid da la Corea da quella dal nord che era pli bainstanta e possedeva tut las materias primas. Il sid ha stuì s’orientar da nov. Oz è el cun ina populaziun da 45 milliuns ina naziun moderna sin aut livel, entant ch’il nord endira fom. Il progress dal sid è in effect direct da la buna scolaziun. 

Pli baud eran ils scolasts – scolastas devi strusch – er tar nus sper il plevon ed il mastral las persunas las pli respectadas en il vitg. Dapi ils onns 60 è la situaziun sa midada pli e pli. La societad è daventada egalitara, autoritads vegnan demontadas. Respect è ina tenuta pauc moderna ch’ins ha sin il pli anc per valurs materialas. 

I dovra dentant persunalitads che represchentan autras valurs che quellas materialas e da consum. Valurs spiertalas e culturalas èn necessarias per dar senn a la vita e tegn a la societad. Pon ins derasar quellas auter e meglier che sur la scola e la scolaziun da creschids en in temp che la baselgia perda pli e pli influenza? Be tgi che ha emprendì d’emprender permanentamain po tegnair pitg al svilup rasant dal temp. 

Sustegnair la scola e ses exponents stat perquai en l’interess direct da nus tuts. Tgi ch’enconuscha dentant las resalvas cunter lur resentiments cunter ils scolads sa stentan da trametter ils agens figls e figlias en il gimnasi e s’irriteschan, sch’els disdeschan en ils examens. Ins sa apparentamain ch’ina buna scolaziun avra las portas al futur. 

In Teacher’s Day en Svizra? Pertge betg. Ins pudess alura cun buns motivs er introducir in Di da las tgirunzas, in Di dals mastergnants, in Di dals purs… Er da questas varts vegn prestà bler per la societad. L’idea da renconuscher quellas e quels che dattan vinavant la savida, quella idea è uschè gista en Corea sco en Sur-selva. Respect resta ina tenuta da promover, gist perquai ch’ella è daventada uschè rara, saja quai envers scolasts ni politichers e tut las autras ed ils auters che fan ina lavur che merita stima e renconuschientscha. 

Cun in di Di da las mammas u in Di dals magisters na midan ins betg il mund. In stausch datti tuttina.