Venters gross en ina Svizra sutsviluppada

Da Claudia Cadruvi 

Enturn 110 cm mesira ina dunna enturn il venter curt avant ch’ella parturescha. Era panzas da parlamentaris svizzers han savens ina brava mesira. Il cussegl dals chantuns tracta questa emna puspè l’interrupziun da la gravidanza. Ed en quest cussegl datti blers politichers che lavuran cun tut ils rampins cunter ina liberalisaziun en questa dumonda. Sch’i na va quest’emna betg tenor lur veglia, vulan els prender il referendum. Sa sche quels politichers sa sentan pervi da lur venters gross predestinads da cumbatter l’abort? Solidaritad cun las dunnas na vegn en mintga cas betg ad esser la raschun per lur engaschi. Anzi. Els ageschan plitost sin fundament d’ina morala d’anno tubac. Ma forsa van las ragischs per lur agir anc pli profund. Forsa èsi il giavisch viril ch’il sperma haja adina il domini sur da l’ov che dat ad els l’anim per il cumbat? 

Talas ponderaziuns na mainan a nagina fin. La Svizra è – grazia a politichers da questa pasta – in pajais sutsviluppà, sch’i va per dumondas da dunnas. Entant ch’ils pajais enturn nus han daditg introducì schliaziuns per l’interrupziun da la gravidanza, na ha nossa lescha da far insumma nagut pli cun la realitad. En Svizra vegn stgatschà – scumond vi u nà. E sche l’interrupziun a termin vegn in di lubida explicitamain en la lescha federala, na vegni perquai betg a dar dapli aborts. 

I dat parlamentaris che vulan – en cas d’ina liberalisaziun – sfurzar las dunnas tar ina cussegliaziun avant l’abort. Questa pretaisa è ina garmaschia nunditga. Ella parta numnadamain da l’idea che las dunnas stgatschian da lev senn. Perquai stoppian ellas vegnidas protegidas. Uschia pensan dentant be umens. Dunnas san ch’ins n’allontanescha betg a la svelta insatge che crescha en l’agen corp? 

E co ina beffa tuni era, sch’i vegn proclamà, ch’il stadi haja da proteger la vita na naschida – vita divina, sch’i va bain. Politichers che fan talas tschantschas han ins dentant mai udì ad admonir ch’ils umens duessan tuttina far diever pli savens da condoms… Ma quest trist chapitel manass matai puspè memia lunsch en difficila psicologia da la virilitad. 

Restainsa pia tar l’abort. Ina dunna decida da na stgatschar, malgrà che las circumstanzas èn fitg dischplaschaivlas. Ella porta ses embrio en ses venter. L’uffant crescha, il venter crescha e tut che vesa ch’ella survegn in pop e n’ha nagin um. Ina dumonda tar quest cas: Vegn questa dunna tractada cun respect dals politichers sura descrits? Ella porta gea ora l’uffant e pratitgescha quai ch’els predegian. Ni mussan quests apostels forsa cun il det sin ella e san da dir ch’ella è gea tuttina be ina «schlunzra»? 

Ed insumma. Tge han ils glorius «advocats da la vita na naschida» atgnamain votà cura ch’igl è ì per ina assicuranza da maternitad? Questa assicuranza che avess facilità ils emprims mais suenter il part a questa curaschusa mamma cun ses uffant! Els han votà «na»! 

Tuttina sesan quests tips, sorry – politichers, loschamain sin lur chaval. Quest chaval ch’i han battegià etica. Els na descendan betg sin il criv terren da la realitad sociala. Els sa sentan bain sco protecturs da la vita na naschida. Ma en sasez avessan els avunda da far, sch’els vulessan proteger la vita ch’è gia sin quest mund. Quai fiss politica vardaivla e nizzaivla. Quants uffants datti che vegnan negligids? Quants uffants datti che vivan en relaziuns ch’ins numna ozendi la nova paupradad? Quants uffants datti che han naginas schanzas e perspectivas damai ch’els èn naschids en in miserabel ambient social? 

En quest sectur dessi da far detg avunda. Ils politichers da la chamischa alva pudessan s’engaschar per taglias pli bassas per famiglias. I duvrass supplements d’uffants pli auts. Sin champ politic stuess ins era instradar meglras premissas per dapli plazs da tgira externs. Bler gidassan era scolas dal di u almain uraris da scola che lubeschan a las mammas da gudagnar il paun da mintgadi etc. etc… Ma quai na vulan ils politicher betg far. Dapli onur e gloria porti da defender vinavant la vita na naschida e da fruschar suenter satisfatg il venter onest.