Per il giubileum da 90 onns ha la revista ‹Die Volkswirtschaft / La Vie économique›, che vegn edida dal Secretariat da stadi per l’economia, concepì il quiz ‹Secoprimo›. Cun quel pon ins examinar la savida en economia, surtut davart il svilup da l’economia e da la politica economica svizra. Il gieu cumpiglia trais divers nivels da difficultad: dumondas levas, mez grevas e grevas. La resposta correcta è mintgamai da chattar cun sfegliar sin la proxima pagina.

NIVEL 1

Quals èn ils products svizzers ils pli enconuschents?

A

Petroli, peschs e pullovers da launa

B

Bancnotas, uras e products farmaceutics

C

Kiwis, launa e fritgs da mar

D

Ieli d’uliva, schambun criv ed autos da sport

Resposta: B

Tgi è responsabel per la politica monetara en Svizra?

A

Banca naziunala svizra

B

Directuras e directurs da finanzas dals chantuns

C

UBS

D

Cussegl federal

Resposta: A

Cun qual product vegn cumparegliada savens la capacitad da cumpra naziunala?

A

Red Bull

B

Corn Flakes

C

Hot Dog

D

Big Mac

Resposta: D

Tge vul dir l’abreviaziun CET?

A

Consorzi per electricitad e tecnica

B

Cumissiun per economia e taxas

C

Cussegliaziun per economia e taglias

D

Cumissiun da surveglianza per l’economia ed il traffic

Resposta: B

Quala assicuranza garantescha la paja ils emprims mais en cas ch’ins perda la plazza da lavur?

A

Assicuranza per vegls e survivents

B

Assicuranza da mobigliar

C

Assicuranza per invaliditad

D

Assicuranza da dischoccupads

Resposta: D

Qual da quests economs famus ha discurrì dal ‹maun invisibel dal martgà›?

A

David Ricardo

B

John M. Keynes

C

Adam Smith

D

Milton Friedman

Resposta: C

Nua sa chatta la sedia da l’Organisaziun mundiala da commerzi WTO?

A

Genevra

B

Losanna

C

Washington

D

Copenhagen

Resposta: A

Tge vul dir l’abreviaziun EFTA?

A

European Free Trade Association

B

European Fair Trade Association

C

European Free Travel Association

D

European Fish Trade Association

Resposta: A

La populaziun da dus pajais da l’UE/EFTA ha nizzegià dapi il 2002 il pli fitg la libra circulaziun da persunas cun la Svizra. Da quals pajais sa tracti?

A

Italia, Spagna

B

Irlanda, Gronda Britannia

C

Frantscha, Austria

D

Portugal, Germania

Resposta: D

Quala noziun vegn duvrada normalmain per mesirar la producziun economica d’in pajais?

A

EBIT

B

PET

C

BMI

D

PNB

Resposta: D

Quala branscha economica giauda ina ferma protecziun cun dazis en Svizra?

A

Bancas

B

Agricultura

C

Industria da maschinas

D

Turissem

Resposta: B

Da quala cunvegna economica na fa la Svizra betg part?

A

GATT

B

EWR

C

GATS

D

TRIPS

Resposta: B

Qual onn ha la Svizra adoptà las normas da l’OECD davart il barat d’infurmaziuns da taglia?

A

2000

B

1975

C

2009

D

2005

Resposta: C

Tgi po dumandar in’indemnisaziun per lavur reducida tar l’assicuranza da dischoccupads?

A

Firmas en Svizra

B

Lavurants

C

Organisaziuns da non-profit

D

Administraziun federala

Resposta: A

Tge dimensiun ha la surfatscha da la Svizra e quant gronda è la populaziun (situaziun dal 2009)?

A

50 000 km² – 8 000 000 abitantas ed abitants

B

41 000 km² – 7 800 000 abitantas ed abitants

C

12 000 km² – 3 800 000 abitantas ed abitants

D

25 000 km² – 5 400 000 abitantas ed abitants

Resposta: B

Tge vul dir l’abreviaziun WTO?

A

World Trade Organization

B

World Travel Organization

C

World Tourist Organization

D

World Transport Online

Resposta: A

Quant auta è la cumpart da l’energia nucleara en relaziun cun la producziun totala d’energia en Svizra (situaziun dal 2008)?

A

17 %

B

50 %

C

39 %

D

28 %

Resposta: C

Cura è vegnida introducida en Svizra la taglia sin la plivalur?

A

2000

B

1990

C

1995

D

1985

Resposta: C

Quants commembers cumpigliava l’EFTA tar la fundaziun?

A

10

B

8

C

7

D

9

Resposta: C

Quala instituziun sto ina persuna senza lavur contactar l’emprim per retschaiver sustegniment da l’assicuranza da dischoccupads?

A

Agid social

B

Secretariat da stadi per l’economia SECO

C

Cassa da dischoccupaziun

D

Center regiunal per intermediaziun da lavur CIL

Resposta: D

Qual departament è responsabel per las relaziuns cun l’Organisaziun mundiala da commerzi WTO?

A

Departament federal d’economia

B

Departament federal da defensiun, protecziun da la populaziun e sport

C

Departament federal da l’intern

D

Departament federal d’affars exteriurs

Resposta: A

Tge vul dir l’abreviaziun OECD?

A

Organization for Economic Cooperation and Development

B

Organization for Environmental Cooperation and Development

C

Organization of European Countries for Statistical Data

D

Organization of European Capital for Development

Resposta: A

Co numn’ins in augment cuntinuà dals pretschs?

A

Recessiun

B

Inflaziun

C

Stagflaziun

D

Influenza

Resposta: B

NIVEL 2

Quantas Svizras e Svizzers vivan e lavuran circa en l’UE (situaziun dal 2009)?

A

300 000

B

400 000

C

100 000

D

200 000

Resposta: B

Qual chantun ha cuntanschì la pli auta entrada per persuna il 2005?

A

Zug

B

Genevra

C

Basilea-Citad

D

Sursilvania

Resposta: C

Quant grond sto esser il product naziunal brut (PNB) minimal per persuna per ch’in pajais figureschia en la statistica da l’ONU sco pajais cun entrada media (situaziun dal 2009)?

A

2200 USD

B

11 500 USD

C

520 USD

D

940 USD

Resposta: D

Quant auta è stada la quota da giasts da l’exteriur ch’han pernottà en hotels svizzers il 2008?

A

20 %

B

54 %

C

58 %

D

33 %

Resposta: C

Tge vegn martgadà en il Sistem europeic da commerzi cun emissiuns (Emission Trading System EU-ETS)?

A

Las obligaziuns da las firmas che produceschan tecnologia ecologica

B

La dismessa da CO₂ sut terra

C

Il dretg dals implants industrials da producir gas cun effect da serra

D

Las aczias da las firmas che produceschan tecnologia ecologica

Resposta: C

Per quant ha la Svizra exportà per persuna il 2008?

A

48 000 CHF

B

18 000 CHF

C

28 000 CHF

D

38 000 CHF

Resposta: C

Per qual factur è creschida la populaziun stabla da la Svizra dal 1920 al 2008?

A

3

B

6

C

4

D

2

Resposta: D

Quala branscha è spezialmain dependenta da facturs d’influenza stagiunals?

A

Bancas

B

Commerzi da detagl

C

Sectur da construcziun

D

Industria da maschinas

Resposta: C

Quala cumpart da la populaziun svizra viva en territoris rurals (situaziun dal 2009)?

A

27 %

B

20 %

C

34 %

D

55 %

Resposta: A

Nua sa chatta la sedia dal Tribunal europeic da l’UE?

A

Luxemburg

B

Brüssel

C

Strassburg

D

Roma

Resposta: A

Da tgi è il sequent citat: «La midada dal clima è la disditga da l’economia cun las pli grevas consequenzas ch’igl ha dà insacur»?

A

Nicolas Stern

B

Gordon Brown

C

Barack Obama

D

Al Gore

Resposta: A

Per qual factur è creschida la producziun da rauba e servetschs (PNB) en Svizra dal 1920 al 2008?

A

9

B

12

C

20

D

4

Resposta: A

Tge vul dir ‹Pull-Coach› en la politica regiunala?

A

In cussegliader d’interpresas en las regiuns

B

In sviluppader che promova investiziuns en infrastructuras regiunalas

C

Ina persuna ch’ha l’incumbensa da promover l’economia

D

In coach d’innovaziun che stimulescha ils basegns da perscrutaziun e svilup da las interpresas pitschnas e mesaunas IPM en las regiuns ruralas

Resposta: D

Quant pertschient dal davos salari paja l’assicuranza da dischoccupads (situaziun dal 2009)?

A

50-60 %

B

70-80 %

C

60-70 %

D

100 %

Resposta: B

Quants pajais èn commembers da l’Organisaziun mundiala da commerzi WTO (situaziun dal 2009)?

A

130

B

153

C

78

D

103

Resposta: B

Da qual pajais ha la Svizra importà la pli blera rauba il 2008?

A

China

B

Giapun

C

USA

D

Germania

Resposta: D

Quantas delegadas e delegads svizzers prendan (circa) part a las sesidas annualas da l’OECD?

A

400

B

1000

C

150

D

28

Resposta: A

Quala branscha occupa las pli bleras persunas en Svizra?

A

Sanadad ed agid social

B

Industria da maschinas

C

Commerzi

D

Interpresas da construcziun

Resposta: C

Il daner perda capacitad da cumpra cun l’inflaziun. Quant gronda è oz (2009) la capacitad da cumpra da 10 francs da l’onn 1920?

A

1,5 CHF

B

2,15 CHF

C

2,50 CHF

D

0,5 CHF

Resposta: B

Quants milliuns da persunas vivan oz en l’UE (situaziun dal 2009)?

A

500

B

950

C

750

D

350

Resposta: A

Sin quala posiziun figurescha la Svizra l’onn 2008 cun ses product naziunal brut (en USD, senza resguardar la capacitad da cumpra)?

A

Sin posiziun 11

B

Sin posiziun 16

C

Sin posiziun 21

D

Sin posiziun 6

Resposta: C

Qualas instituziuns furman la gruppa da Bretton Woods?

A

La Banca mundiala e l’Institute of International Finance

B

Il Fond monetar internaziunal (IWF) e la Banca dals reglaments internaziunals

C

Il Fond monetar internaziunal (IWF) e la Banca mundiala

D

La Banca mundiala e l’International Finance Corporation

Resposta: C

Quant autas èn stadas l’onn 2008 las contribuziuns d’assicurads e patruns a l’assicuranza da dischoccupads e las indemnisaziuns a las persunas dischoccupadas?

A

Contribuziuns: 4997,5 miu. CHF / indemnisaziuns: 3066,4 miu. CHF

B

Contribuziuns: 3504,2 miu. CHF / indemnisaziuns: 3005,8 miu. CHF

C

Contribuziuns: 3199,0 miu. CHF / indemnisaziuns: 2988,3 miu. CHF

D

Contribuziuns: 5878,5 miu. CHF / indemnisaziuns: 6345,1 miu. CHF

Resposta: A

Quant auta è stada la quota da la valur agiuntada en ils sectur dals servetschs en Svizra l’onn 2007?

A

71,3 %

B

54,9 %

C

86,2 %

D

62,7 %

Resposta: A

Co è sa sviluppada la quota da debits da la Svizra (q.v.d. ils debits da la Confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas) dal 2000 al 2007?

A

S’augmentada fermamain

B

Sa diminuida

C

Restada constant

D

S’augmentada

Resposta: B

Quala summa spargna ina chasada svizra en media per mais (situaziun dal 2009)?

A

600 CHF

B

20 CHF

C

190 CHF

D

450 CHF

Resposta: A

Quala citad svizra ha dà il num a las directivas d’agen chapital per las bancas?

A

Vevey

B

Turitg

C

Genevra

D

Basilea

Resposta: D

Quala cunvegna na fa betg part da las Bilateralas I?

A

La libra circulaziun da persunas

B

Il traffic aviatic

C

La taglia sin ils daners da spargn

D

Las acquisiziuns publicas

Resposta: C

Tge è ina zona da commerzi liber?

A

La zona libra da dazi sin in eroport

B

In’uniun da duana

C

Zona libra da dazi sco per exempel Samignun u Livign

D

Dus u plirs pajais ch’han eliminà la duana en il commerzi vicendaivel

Resposta: D

Qual da quests pajais n’è betg commember da l’Organisaziun mundiala da commerzi WTO (situaziun dal 2009)?

A

Russia

B

Cuba

C

Ucraina

D

China

Resposta: A

A la pretensiun che stimular la conjunctura nizzegia mo a curta vista e possia far donn a lunga vista, ha in um respundì il sequent: «In the long run we are all dead» («A lunga vista essan nus tuts morts»). Tgi è quai stà?

A

Ben Bernanke

B

John F. Kennedy

C

John M. Keynes

D

Charles Darwin

Resposta: C

Quala posiziun ha la Svizra occupà en il commerzi da servetschs l’onn 2008?

A

4

B

38

C

12

D

56

Resposta: C

Quala cumpart da las chasadas svizras posseda almain in auto (situaziun dal 2009)?

A

80 %

B

70 %

C

90 %

D

60 %

Resposta: A

Nua sa chatta la sedia da l’EFTA?

A

Brüssel

B

Oslo

C

Genevra

D

Vaduz

Resposta: C

Tge è il ‹Club da Paris›?

A

Ina reuniun da crediturs statals

B

Ina bar frequentada stediamain dals diplomats a Paris

C

In’organisaziun nunguvernamentala

D

In forum che debattescha davart las convenziuns da commerzi liber

Resposta: A

Quala gruppa da clients ha consumà la pli blera forza electrica en Svizra il 2008?

A

Industria elavuranta e mastergn

B

Agricultura ed orticultura

C

Chasadas

D

Transport

Resposta: A

Quant gronda è la cumpart dal product naziunal brut da la Svizra en relaziun cun il PNB da l’entir mund (2008)?

A

0,4 %

B

0,8 %

C

1,2 %

D

2,0 %

Resposta: B

Qual tractat impurtant da l’UE è entrà en vigur il 1. da december 2009?

A

Tractat da Nizza

B

Tractat da Maastricht

C

Tractat d’Amsterdam

D

Tractat da Lissabon

Resposta: D

Dapi cura è la Svizra commembra da las instituziuns da Bretton Woods che cumpiglian la Banca mundiala ed il Fond monetar internaziunal (IWF)?

A

1992

B

1945

C

1919

D

1968

Resposta: A

Co sa numna il program civil da navigaziun per satellit da l’UE che fa part da discussiuns da cooperaziun tranter la Svizra e l’UE?

A

Ptolemäus

B

Newton

C

Kopernikus

D

Galileo

Resposta: D

En qual pajais è il product naziunal brut (PNB) per persuna il pli aut l’onn 2008 (en USD)?

A

Svizra

B

Norvegia

C

USA

D

Liechtenstein

Resposta: D

Suenter l’entrada en vigur da la libra circulaziun da persunas cun l’UE èn vegnidas introducidas il 2004 mesiras accumpagnantas per proteger las persunas cun activitad da gudogn d’in dumping social e da pajas. Quala disposiziun na fa betg part da questas mesiras?

A

Las cundiziuns da lavur e da paja vegnan controlladas preventivamain sin plaun local e professiunal

B

En ils contracts normals da lavur vegnan fixadas las pajas minimalas obligantas

C

Cumissiuns tripartitas observan il martgà da lavur

D

Ils contracts da lavur collectivs pon vegnir declerads pli facilmain impegnativs per tuts

Resposta: A

Quantas persunas lavuran en il turissem en Svizra (situaziun dal 2009)?

A

168 000

B

137 000

C

90 000

D

144 000

Resposta: B

Quant aut era il debit da l’assicuranza da dischoccupads a la fin dal 2008?

A

4,1 mia. CHF

B

440 miu. CHF

C

2,8 mia. CHF

D

879 miu. CHF

Resposta: A

Quants stadis commembers cumpiglia l’UE (situaziun dal 2009)?

A

28

B

26

C

25

D

27

Resposta: D

Co sa numna l’abreviaziun per la taxa ch’ils camiuns che traversan la Svizra han da pajar dapi l’entrada en vigur da la cunvegna bilaterala davart ils transports terresters?

A

LSVA

B

NEAT

C

EFTA

D

DFGP

Resposta: A

La Svizra exporta en valur dapli martganzia che quai ch’ella importa. Quant grond è quest surpli (en % dals exports 2008)?

A

2 %

B

7 %

C

10 %

D

5 %

Resposta: C

Tgi ha en Svizra la cumpetenza d’acceptar cunvegnas bilateralas cun l’UE?

A

Il pievel cun referendum obligatoric

B

Il parlament en in conclus cun dretg da referendum

C

Sulet il parlament

D

Sulet il cussegl federal

Resposta: B

En qual sectur èn las expensas da la Confederaziun creschidas il pli fitg ils onns 1990 fin 2010?

A

Bainstar social

B

Defensiun

C

Furmaziun

D

Agricultura

Resposta: C

Quantas burgaisas e burgais da l’UE sa chattan mintga di en Svizra (situaziun dal 2009)?

A

500 000

B

900 000

C

700 000

D

1 100 000

Resposta: D

Tge vul dir WTO-Panel?

A

Consultaziun da spezialists davart il svilup dal commerzi mundial

B

Consultaziun dals ministers da la WTO davart la proxima conferenza

C

Interrogaziun dals candidats da la WTO tar la procedura da recepziun

D

Consultaziun d’ina gruppa da normalmain trais persunas che decida e rapporta en cas da dispitas commerzialas tranter commembers da la WTO

Resposta: D

Quant autas èn stadas l’onn 2008 las contribuziuns d’assicurads e patruns a l’assicuranza da dischoccupads e las indemnisaziuns a las persunas dischoccupadas?

A

Contribuziuns: 5878,5 miu. CHF / indemnisaziuns: 6345,1 miu. CHF

B

Contribuziuns: 3504,2 miu. CHF / indemnisaziuns: 3005,8 miu. CHF

C

Contribuziuns: 3199,0 miu. CHF / indemnisaziuns: 2988,3 miu. CHF

D

Contribuziuns: 4997,5 miu. CHF / indemnisaziuns: 3066,4 miu. CHF

Resposta: D

Co sa numna l’organ da decisiun suprem da l’OECD?

A

Directori

B

Cussegl

C

Comité executiv

D

Secretariat general

Resposta: B

Tge è la ‹politica regiunala›?

A

La furmaziun d’unitads politicas sin plaun regiunal

B

In instrument da sensibilisar la populaziun per dumondas politicas en las regiuns

C

In instrument da promover l’economia

D

La cuntrada politica sin plaun regiunal

Resposta: C

En qual pajais è la dischoccupaziun stada la pli bassa il 2008?

A

Norvegia

B

Seychellas

C

Nova Zelanda

D

Svizra

Resposta: A

Tge giubileum ha festivà il Secretariat da stadi per l’economia SECO il 2009?

A

10 onns SECO

B

25 onns SECO

C

90 onns SECO

D

5 onns SECO

Resposta: A

Quant gronda è la cumpart da las persunas occupadas en las 1100 interpresas grondas en relaziun cun l’entira populaziun activa en Svizra (situaziun dal 2009)?

A

In quart

B

In dieschavel

C

In terz

D

La mesadad

Resposta: C

Cura è vegnida fundada l’OECD?

A

2000

B

1948

C

1989

D

1961

Resposta: D

Quantas firmas èn sa domiciliadas da nov en Svizra il 2008?

A

1502

B

223

C

12

D

498

Resposta: D

Quala noziun vegn applitgada per exprimer il fatg ch’i dat avunda plazzas da lavur, ma che las plazzas na correspundan betg a las persunas dischoccupadas?

A

Dischoccupaziun fricziunala

B

Dischoccupaziun transiziunala

C

Dischoccupaziun structurala

D

Dischoccupaziun conjuncturala

Resposta: C

Quantas abitaziuns vegnan construidas da nov en Svizra mintg’onn (situaziun dal 2009)?

A

10 000

B

260 000

C

120 000

D

40 000

Resposta: D

Quantas giadas pli grond è il product naziunal brut dals Stadis Unids da l’America che quel da la Svizra (2008)?

A

33 giadas

B

23 giadas

C

40 giadas

D

29 giadas

Resposta: D

Dapi cura datti en Svizra in’assicuranza da dischoccupads obligatorica?

A

1991

B

1965

C

1982

D

1979

Resposta: C

Qualas duas domenas na vegnan betg tractadas en l’OECD?

A

Sanadad e furmaziun

B

Construcziun da bastiments e turissem

C

Dretgs umans e turissem

D

Politica da defensiun e dretgs umans

Resposta: D

La Svizra quinta oz (2009) 517 autos sin 1000 persunas. Quant auta era questa cifra il 1920?

A

4

B

10

C

2

D

1

Resposta: C

Quala da questas instituziuns examinescha regularmain l’efficacitad da la cooperaziun al svilup da ses commembers?

A

OECD

B

Banca mundiala

C

EFTA

D

ONU

Resposta: A

Tge vul dir la noziun ‹princip da totalisaziun› en la libra circulaziun da persunas?

A

Restituir las contribuziuns da l’assicuranza da dischoccupads al pajais d’origin d’in dischoccupà cun permissiun da dimora curta

B

Eruir il saldo total da migraziun – inclus terzs stadis

C

Eruir la quota totala da dischoccupaziun d’in pajais – inclus las persunas estras

D

Metter a quint il temp ch’ina persuna ha lavurà en auters stadis commembers da l’UE per eruir il dretg da prestaziun sin ils daners da dischoccupaziun

Resposta: D

Per quants onns è creschida l’aspectativa da vita per umens e dunnas tranter il 1920 ed il 2010?

A

30 onns per las dunnas e 26 onns per ils umens

B

21 onns per las dunnas e 19 onns per ils umens

C

13 onns per las dunnas e 12 onns per ils umens

D

27 onns per las dunnas e 25 onns per ils umens

Resposta: D

Quant gronda è la cumpart da las interpresas pitschnas e mesaunas (IPM) en relaziun cun tut las interpresas en Svizra (situaziun dal 2009)?

A

84 %

B

68 %

C

53 %

D

99 %

Resposta: D

Quala è la finamira da las convenziuns da commerzi liber?

A

Stipular in contract tranter commerziants libers

B

Eliminar tant sco pussaivel las prescripziuns legalas che pertutgan il commerzi

C

Reducir tant sco pussaivel ils dazis sin rauba e facilitar il commerzi da servetschs

D

Eliminar totalmain ils dazis sin rauba e servetschs tranter las parts contrahentas

Resposta: B

Quala instituziun è responsabla per la surveglianza da las bancas en Svizra?

A

Secretariat da stadi per l’economia SECO

B

Administraziun federala da finanzas AFF

C

Surveglianza federala dals martgads da finanzas FINMA

D

Banca naziunala svizra BNS

Resposta: C

Quant auta è stada la cumpart da l’energia nucleara en relaziun cun la producziun totala d’energia en Svizra il 2008?

A

39 %

B

50 %

C

17 %

D

28 %

Resposta: A

Tge signifitgescha l’abreviaziun TRIPS?

A

Particla elementara scuverta da nov

B

Cunvegna speziala tranter la Svizra e l’UE

C

Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights

D

Tratga tradiziunala da la cuschina franzosa

Resposta: C

Tge vul dir ‹dischoccupaziun fricziunala›?

A

Dischoccupaziun da basa

B

Dischoccupaziun che sa resulta da midar plazza da lavur

C

Dischoccupaziun che sa resulta dals moviments da la conjunctura

D

Dischoccupaziun stagiunala

Resposta: B

Il product naziunal brut (PNB) da la Svizra ha muntà l’onn 2008 a ca. 540 mia. francs (a pretschs currents). Quant auta è stada la cumpart ch’è returnada a la populaziun en furma da pajas?

A

462 mia. CHF (86 %)

B

540 mia. CHF (100 %)

C

330 mia. CHF (61 %)

D

227 mia. CHF (42 %)

Resposta: C

Tut ils products che vegnan producids en in stadi commember da l’UE tenor prescripziun dastgan er vegnir vendids en ils auters stadis commembers. Quest princip porta il num d’in liquor, da qual?

A

Grand Marnier

B

Batida de coco

C

Jägermeister

D

Cassis de Dijon

Resposta: D

Quala cumpart da las chasadas svizras stat en abitaziuns affittadas (situaziun dal 2009)?

A

50 %

B

70 %

C

60 %

D

80 %

Resposta: C

Quants kilos rument ha mintga persuna svizra producì en media il 2007?

A

718 kg

B

318 kg

C

918 kg

D

518 kg

Resposta: A

Quala materia prima ha chaschunà ina vaschia da speculaziun ch’è schluppada il 1637 en l’Ollanda?

A

Paiver

B

Perlas

C

Bulbas da tulipana

D

Pulvra da sajettar

Resposta: C

Dapi cura vegnan las regiuns da muntogna sustegnidas cun meds da la politica regiunala en Svizra?

A

1919

B

1974

C

1961

D

1993

Resposta: B

Quant aut è da preschent (2009) il PNB da la Svizra per onn (tenor ils pretschs currents)?

A

500 mia. CHF

B

4000 mia. CHF

C

1000 mia. CHF

D

30 mia. CHF

Resposta: A

Tge vul dir ‹Brain Drain›?

A

Diminuziun dal nivel da qualificaziun da la populaziun per motivs da vegliandrament

B

Exodus da las persunas professiunalmain aut qualifitgadas davent da las regiuns ruralas en las aglomeraziuns ed internaziunal dals pajais povers en ils pajais ritgs

C

Sminuziun da las plazzas d’emprendissadi en las regiuns ruralas

D

Sminuziun dal dumber da scolaras e scolars en las regiuns ruralas

Resposta: B

Quantas interpresas existan en Svizra (situaziun dal 2009)?

A

468 000

B

453 000

C

310 000

D

225 000

Resposta: C

Quantas regiuns turisticas existan en Svizra tenor l’Uffizi federal da statistica UST?

A

13

B

9

C

5

D

12

Resposta: A

Quala organisaziun ha la Confederaziun incumbensà da promover ils exports svizzers?

A

Exposuisse

B

Swiss Export Network

C

SECO Export Promotion

D

OSEC Business Network Switzerland

Resposta: D

En Svizra existan actualmain (2009) 4,9 miu. attatgs da telefon. Quant auta era questa cifra il 1920?

A

116 000

B

56 000

C

80 000

D

17 500

Resposta: A

Tge vul dir ‹neutralitad dals daners›?

A

Daners na toffan betg

B

Daners che derivan da la Svizra

C

Cun daners na pon ins cumprar naginas votaziuns

D

Daners n’han nagina influenza sin il svilup da l’economia reala

Resposta: D

Quant auta è da preschent (2009) la contribuziun a l’assicuranza da dischoccupads (contribuziun da lavurant e patrun ensemen)?

A

1,5 %

B

2,0 %

C

3,0 %

D

2,5 %

Resposta: B

Quala summa spenda ina chasada svizra en media per vestgadira e chalzers per mais (situaziun dal 2009)?

A

630 CHF

B

80 CHF

C

920 CHF

D

240 CHF

Resposta: D

Tge vul dir l’abreviaziun MRA ch’ins chatta savens en las convenziuns da commerzi liber?

A

Market Return Assumption

B

Multilateral Refund Agency

C

Millennium Rescue Association

D

Mutual Recognition Agreement

Resposta: D

Qual da quests stadis n’appartegneva betg a l’EFTA tar la fundaziun?

A

Svizra

B

Danemarc

C

Gronda Britannia

D

Islanda

Resposta: D

Per qual factur è creschì realmain il standard da viver (PNB per persuna) en Svizra dal 1920 al 2008?

A

5

B

3

C

7

D

10

Resposta: A

Quala regiun ha la pli gronda concentraziun da persunas occupadas en il sectur da hightec (situaziun dal 2009)?

A

Regiun dal Lai da Turitg

B

Val dal Rain da Cuira

C

Artg dal Giura

D

Regiun dal Lai da Genevra

Resposta: C

Las expensas da tut las instituziuns publicas (quota statala) importava l’onn 1970 24 %. Quant auta è quella cumpart stada l’onn 2007?

A

40 %

B

32 %

C

45 %

D

36 %

Resposta: D

Quant aut è il consum d’energia dal traffic en relaziun cun il consum total d’energia (situaziun dal 2009)?

A

45 %

B

55 %

C

35 %

D

65 %

Resposta: C

Tgi ha empermess durant ses cumbat electoral «Read my lips: no new taxes» («Legi da mes lefs: i na dat naginas novas taglias») ed ha augmentà diversas taglias dus onns pli tard?

A

Margaret Thatcher

B

Arnold Schwarzenegger

C

Ronald Reagan

D

George Bush sen.

Resposta: D

Quant auta è stada la contribuziun a l’agid al svilup da tut ils pajais da l’OECD ensemen l’onn 2008?

A

15 mia. USD

B

450 mia. USD

C

1000 mia. USD

D

120 mia. USD

Resposta: D

Qual da quests uffizis n’è betg stà il precursur dal Secretariat da stadi per l’economia SECO?

A

Uffizi federal d’abitaziuns

B

Uffizi federal dal svilup economic e da la lavur

C

Uffizi federal d’economia exteriura

D

Uffizi federal d’industria, mastergn e lavur

Resposta: A

Quals èn ils commembers actuals da l’EFTA (situaziun dal 2009)?

A

Svizra, Danemarc, Norvegia, Islanda

B

Svizra, Liechtenstein, Norvegia, Islanda

C

Svizra, Liechtenstein, Danemarc, Norvegia

D

Svizra, Liechtenstein, Danemarc, Islanda

Resposta: B

Co sa reparta la populaziun activa sin ils trais secturs economics en Svizra (situaziun dal 2009)?

A

Sectur primar: 8 %; sectur secundar: 40 % ; sectur terziar: 52 %

B

Sectur primar: 1 %; sectur secundar: 14 % ; sectur terziar: 85 %

C

Sectur primar: 4 %; sectur secundar: 23 % ; sectur terziar: 73 %

D

Sectur primar: 2 %; sectur secundar: 18 % ; sectur terziar: 80 %

Resposta: C

Quala correlaziun represchenta la curva da Beveridge?

A

Product naziunal brut (PNB) / quota da dischoccupaziun

B

Dumber da plazzas libras / dumber da persunas dischoccupadas

C

Durada da la dischoccupaziun / autezza da la diaria

D

Inflaziun / dischoccupaziun

Resposta: B

Dapi ils 12 da december 2008 appartegna la Svizra al Spazi da Schengen. Quala è la consequenza da questa participaziun?

A

Naginas controllas da rauba e da persunas als cunfins svizzers

B

Naginas controllas sistematicas da persunas als cunfins svizzers

C

Nagins visums per persunas estras

D

Unifurmas blauas cun stailas per las guardias da cunfin

Resposta: B

Co vegnan prendidas en general las decisiuns da l’Organisaziun mundiala da commerzi WTO?

A

Cun dretg da veto

B

Cun maioritad qualifitgada

C

En consens

D

Cun maioritad simpla

Resposta: C

Quala summa spendan tut las chasadas svizras ensemen per activitads da temp liber e cultura en in onn (situaziun dal 2009)?

A

20 mia. CHF

B

10 mia. CHF

C

50 mia. CHF

D

5 mia. CHF

Resposta: A

Da quals fenomens ha la Banca naziunala la pli gronda tema?

A

Inflaziun e deflaziun

B

Offerta e dumonda

C

Fieras da taurs e dad urs

D

Boom e recessiun

Resposta: A

En qual sectur èn las expensas da la Confederaziun las pli autas?

A

Bainstar social

B

Agricultura

C

Defensiun

D

Furmaziun

Resposta: A

Cun qual pajais che n’appartegna betg a l’UE ha la Svizra stipulà sco emprim ina convenziun da commerzi liber?

A

Giapun

B

Maroc

C

Tirchia

D

Chile

Resposta: C

Quala constataziun na correspunda betg a la situaziun dal martgà da lavur svizzer (situaziun dal 2008)?

A

La Svizra ha cun 82 % ina da las pli autas quotas da populaziun cun activitad da gudogn

B

La quota d’activitad da gudogn dals umens tranter 55 e 64 onns è auta en Svizra (70,2 %), sa sbassa dentant tendenzialmain dapi ils onns 1990

C

Cumpareglià cun l’exteriur è la cumpart da las Svizras che lavuran a temp parzial cun 10 % fitg bassa

D

La dischoccupaziun da giuvenils è cun 7 % lunsch sut la media da l’UE 15

Resposta: C

Tgi po dumandar dal Cussegl federal ina prolungaziun temporara da las diarias en cas da dischoccupaziun e pertge?

A

Tut ils lavurants ch’abiteschan en Svizra e che dovran daners

B

Las firmas svizras che ston relaschar lavurants

C

Ils locataris, als quals ins ha visà l’abitaziun

D

Ils chantuns cun in’auta quota da dischoccupaziun sur lung temp

Resposta: D

Qual è in dals instruments principals da l’OECD?

A

Peer Reviews

B

Peer Studies

C

Peer to Peer

D

Peer Listing

Resposta: A

Quals da quests products da martganzia importa la Svizra (en valur) il pli da tut (situaziun dal 2009)?

A

Products agriculs

B

Maschinas ed electronica

C

Energia

D

Products chemics

Resposta: D

NIVEL 3

Tge vul dir la noziun ‹Williamson Trade-Off› en l’economia publica?

A

Il stadi po cuntanscher entradas da taglias pli autas, malgrà tariffas da taglia pli bassas

B

Fusiuns d’interpresas pon manar a pretschs pli bass per ils consuments, schizunt sche quellas sminueschan la concurrenza

C

En ils pajais industrials dependa la creschientscha economica a lunga vista surtut dal svilup tecnologic

D

Dischoccupaziun ed inflaziun han ina relaziun inversa

Resposta: B

Tge chapesch’ins en la WTO sut la noziun ‹facilitar il commerzi›?

A

Accelerar las proceduras da duana

B

Il volumen dal commerzi mundial sa reducescha pervia da la recessiun

C

Reducir il pais dals containers da transport per diminuir las emissiuns da CO₂

D

Subvenziunar ils exports

Resposta: A

A quala da questas organisaziuns n’appartegna la Svizra betg?

A

FAO

B

OECD

C

G 20

D

EFTA

Resposta: C

Quanta forza electrica pudess ins producir teoreticamain cun fotovoltaica sin la surfatscha da la citad da Vienna (414 km², media mundiala di-notg e stad-enviern, effizienza da las cellas 10 %)?

A

Correspunda a tschient grondas ovras nuclearas (1 GW)

B

Correspunda ad ina gronda ovra nucleara (1 GW)

C

Correspunda ad in dieschavel d’ina gronda ovra nucleara (1 GW)

D

Correspunda a diesch grondas ovras nuclearas (1 GW)

Resposta: D

Qual pajais ha retschet l’emprim emprest da la Banca mundiala?

A

Germania

B

Svizra

C

Frantscha

D

Gronda Britannia

Resposta: C

Cura è vegnida introducida l’AVS?

A

1948

B

1929

C

1961

D

1945

Resposta: A

Tgi ha creà l’expressiun ‹Washington Consensus›?

A

Paul Krugman

B

Amartya Sen

C

John Williamson

D

Timothy Geithner

Resposta: C

Qual svilup economic spetgan ils economs en general sch’ils tschains sa sbassan?

A

In boom economic

B

In’inflaziun

C

In svilup economic stabil

D

Ina recessiun

Resposta: D

Tge mesira na duain betg surpassar – tenor il rapport dal Cussegl mundial dal clima – las emissiuns da CO₂ per persuna ed onn per pudair limitar l’augment mundial da las temperaturas a max. 2 °C?

A

5 t

B

1 t

C

0,5 t

D

2,5 t

Resposta: B

Qual president da la Banca mundiala ha introducì l’expressiun ‹povradad absoluta› per render attent a la povradad da la populaziun rurala?

A

Robert McNamara

B

Eugene Black

C

James Wolfensohn

D

Barber Conable

Resposta: A

Tge numn’ins ils ‹custs da menu›?

A

Las spesas ch’in interprendider paja a ses persunal per mangiar ordaifer

B

Il custs che sa resultan, sch’ils pretschs ston vegnir stampads da nov (p.ex. en catalogs, glistas etc.) en cas da gronda inflaziun

C

Ils custs en media d’ina tschavera en Svizra

D

Ils custs per sviluppar ina nova software

Resposta: B

Quanta forza electrica pudess ins producir teoreticamain cun forza dal vent en la mar sin la surfatscha da la citad da Vienna (414 km², media mundiala di-notg ed enviern-stad)?

A

Quatter giadas dapli che da producir electricitad cun fotovoltaica

B

Tant sco da producir electricitad cun fotovoltaica

C

Quaranta giadas dapli che da producir electricitad cun fotovoltaica

D

In quart da la producziun d’electricitad cun fotovoltaica

Resposta: D

Cun quala da questas cuminanzas stipulescha la Svizra las pli bleras convenziuns da commerzi liber?

A

EFTA

B

EFSA

C

NAFTA

D

SACU

Resposta: A

En quala gruppa informala dals ministers da finanzas è vegnida lantschada la G20?

A

Breakfast Club

B

Penn Mins Society

C

Library Group

D

We Five

Resposta: C

Dapi cura exista il commerzi liber total per il chaschiel tranter la Svizra e la Communitad europeica (CE)?

A

2008

B

2003

C

2007

D

2005

Resposta: C

Qual è il term tecnic per il suandant process: Importar las materias primas senza dazi (p.ex. farina) per elavurar ellas en Svizra (p.ex. producir biscuits) e reexportar ils products senza duana?

A

Regla da 24 uras

B

Traffic da transfurmaziun passiv

C

Dazi da preferenza

D

Traffic da transfurmaziun activ

Resposta: D

Quants pajais èn sa sviluppads tranter il 1990 ed il 2010 da pajais cun entradas bassas u medias a pajais cun entradas autas?

A

22

B

7

C

20

D

16

Resposta: A

Qual da quests economs è vegnì onurà cun il Premi Nobel per sias lavurs davart la povradad ed il bainstar social?

A

Robert Merton

B

Edmund Phelps

C

Joseph Stiglitz

D

Amartya Sen

Resposta: D

Tge signifitgescha l’abreviaziun NAMA en la WTO?

A

Nine Agricultural Market Accesses

B

No Additional Market Access

C

Non-Agricultural Market Access

D

Non-Aligned Movement of Allies

Resposta: C

Quant carburant da bio pudess ins producir teoreticamain cun plantar tirc sin la surfatscha da la citad da Vienna (414 km²)?

A

Tant sco da producir electricitad cun fotovoltaica

B

In dieschavel da la producziun d’electricitad cun fotovoltaica

C

In milliavel da la producziun d’electricitad cun fotovoltaica

D

In tschientavel da la producziun d’electricitad cun fotovoltaica

Resposta: D

Quala da questas finamiras n’è betg integrada en la nova politica regiunala da la Svizra?

A

Augmentar la creaziun da valurs en las regiuns

B

Meglierar las infrastructuras da basa da las regiuns

C

Crear u mantegnair posts da lavur en las regiuns

D

Rinforzar la capacitad da concurrenza da las regiuns

Resposta: B

Qual da quests titulars dal Premi Nobel n’è betg in represchentant da l’uschenumnada ‹Scola da Chicago›?

A

George Stigler

B

Milton Friedman

C

John M. Keynes

D

Ronald Coase

Resposta: C

Quala da questas instituziuns na fa betg part da la gruppa da la Banca mundiala?

A

Bank for International Settlements

B

Multilateral Investment Guarantee Agency

C

International Bank for Reconstruction and Development

D

International Finance Corporation

Resposta: A

Sin quals pajais concentrescha il Secretariat da stadi per l’economia SECO la cooperaziun ed il svilup economic (situaziun da 2009)?

A

Inguschezia, Georgia, Armenia, Aserbeidschan

B

Egipta, Ghana, Peru, Africa dal Sid

C

Germania, Frantscha, Italia, Austria

D

Brasilia, Russia, India, China

Resposta: B

La ‹curva da Phillips› metta en relaziun duas noziuns da l’economia publica. Qualas?

A

Recessiun e schlantsch

B

Inflaziun e dischoccupaziun

C

Productivitad e furmaziun

D

Creschientscha e globalisaziun

Resposta: B

Quant valevan tut las interpresas svizras quotadas a la bursa e cuntegnidas en il SMI l’avust 2008?

A

1350 mia. CHF

B

130 mia. CHF

C

750 mia. CHF

D

2010 mia. CHF

Resposta: C

Quanta forza electrica pudess ins producir teoreticamain cun la forza da las undas da mar (tecnologia da Pelamis) sin la surfatscha da la citad da Vienna (414 km², media di-notg ed enviern-stad)?

A

Tschient giadas dapli che da producir electricitad cun forza dal vent

B

Diesch giadas dapli che da producir electricitad cun forza dal vent

C

Diesch giadas pli pauc che da producir electricitad cun forza dal vent

D

Tant sco da producir electricitad cun forza dal vent

Resposta: D

Tge chapesch’ins en l’Organisaziun mundiala da commerzi WTO sut il princip da la ‹favurisaziun maximala›?

A

Privilegiar ils pajais vischins tar il dazi sin martganzia

B

Privilegiar il conjugal survivent vers ils descendents cuminaivels

C

Nepotissem

D

L’obligaziun d’accordar a tut ils pajais l’avantatg ch’ins ha accordà ad in pajais

Resposta: D

Quant dal PNB 2008 vul la Svizra impunder per l’agid public als pajais en svilup?

A

0,1 %

B

0,4 %

C

1,0 %

D

0,7 %

Resposta: B

Quanta energia primara è vegnida consumada en Svizra per persuna l’onn 2007?

A

4500 W

B

2000 W

C

2400 W

D

6400 W

Resposta: A

Tge chapesch’ins en la WTO sut la ‹glista da las obligaziuns›?

A

Ina glista ch’enumerescha las lavurs ch’in locatur preveda d’exequir vi da l’object da locaziun

B

Ina glista ch’enumerescha la rauba ch’in interprendider exportescha

C

Ina glista en in contract da lètg ch’enumerescha las obligaziuns dals conjugals

D

Ina glista che cuntegna las concessiuns da dazi d’in commember da la WTO

Resposta: D

Tgi è stà l’emprim burgais dals Stadis Unids da l’America ch’ha retschet il Premi Nobel per scienzas d’economia?

A

Robert Solow

B

Milton Friedman

C

James Tobin

D

Paul Samuelson

Resposta: D

Quant autas èn stadas las emissiuns da CO₂ per persuna chaschunadas dal consum d’energia sin l’entir mund il 2007?

A

2,5 t

B

4,3 t

C

8,7 t

D

5,6 t

Resposta: B

Cun qual product ha il renumà Charles Ponzi organisà ses sistem da lavina?

A

Aviuns

B

Instruments da musica

C

Marcas postalas

D

Immobiglias

Resposta: C

Quala da questas finamiras n’appartegna betg a las Finamiras da svilup dal millennium da las Naziuns unidas?

A

Reducir per la mesadad la cumpart da la populaziun senza access a l’aua da baiver tranter il 1990 ed il 2015

B

Dublar l’access a l’internet en ils pajais cun bassas entradas tranter il 1990 ed il 2015

C

Segirar ina scola primara per tuts fin il 2015

D

Reducir per la mesadad la povradad e la fomaz sin il mund tranter il 1990 ed il 2015

Resposta: B

Quanta energia producescha in meter cubic aua che croda d’ina autezza da 400 m?

A

Tant sco in meter cubic diesel

B

In dieschmilliavel d’in meter cubic diesel

C

In milliunavel d’in meter cubic diesel

D

In tschientavel d’in meter cubic diesel

Resposta: B

Nua è vegnì signà il document da fundaziun da l’EFTA?

A

Stockholm

B

Londra

C

Lissabon

D

Genevra

Resposta: A

Quanta forza electrica pudess ins producir teoreticamain cun eriger implants termosolars sin la surfatscha da la citad da Vienna (414 km², media mundiala di-notg ed enviern-stad)?

A

Tuttina bler sco da producir electricitad cun fotovoltaica

B

La mesadad da la producziun d’electricitad cun fotovoltaica

C

Trais giadas dapli che da producir electricitad cun fotovoltaica

D

Tschintg giadas dapli che da producir electricitad cun fotovoltaica

Resposta: C

Tge chapesch’ins en la WTO sut ‹Swiss Formula›?

A

Ina furmla matematica, cun la quala la Svizra vul calcular la reducziun dals dazis ils pli aults sin products agrars

B

Ina furmla matematica proponida da la Svizra per reducir ils dazis; cun quella vegnan dazis auts sbassads pli spert ch’ils dazis ch’èn gia relativamain bass

C

Ina spezialitad da la cafetaria da la WTO: in cappuccino cun spezialmain blera pulvra da tschigulatta

D

Cun quella expressiun vegn caracterisada l’ospitalitad da la Svizra vers las organisaziuns internaziunalas

Resposta: B

Nua vegn applitgada la ‹Regla da Taylor› en l’economia publica?

A

Per amortisar la facultad nunmovibla

B

Per equilibrar ils curs da stgomi

C

Per calcular ils tschains a curt termin

D

Per eruir, co che la dumonda economica po sa midar a lunga vista

Resposta: C

Tge chapesch’ins en las scienzas d’economia sut ‹Seigniorage›?

A

Pensiunament prematur

B

Prolungaziun dal pajament da las diarias a persunas dischoccupadas sur 50

C

In svilup economic plaun

D

Gudogn cun la creaziun da daners

Resposta: D

Indicaziuns bibliograficas

SECO (Secretariat da stadi per l’economia). Secoprimo. Testai Vossas enconuschientschas d’economia! Funtauna: www.secoprimo.ch. Tut ils dretgs d’autur(a) / chasa editura resalvads. Ediziun epub: www.chattà.ch (2015).