Scuvrir il plaschair d’emprender linguatgs
Messadi da l’Onn europeic da linguas 2001

(anr/gc)

Dovri insumma in Onn europeic dals linguatgs? Gea. I dat linguas periclitadas, oravant tut tras la predominanza da l’englais. Ma ins ha era tema da classas da scola multiculturalas. L’Onn europeic dals linguatgs 2001 na vul betg primarmain render attent a problems, mabain laschar evenimentar la multifariadad linguistica sco funtauna dad enritgiment e svegliar il plaschair dad emprender anc pli blers linguatgs. Quai duai succeder tenor ils dus slogans: "Linguatgs – ritgezza da l’Europa" e "Linguas avran portas".

Campagna cun trais intents centrals
L’Onn europeic dals linguatgs è vegnì lantschà e proclamà dal Cussegl d’Europa e da l’Uniun Europeica cun sustegn da l’Unesco. En 45 pajais han lieu campagnas d’infurmaziun, festivals da linguatgs, concurrenzas e dietas. L’intent è dad intermediar trais messadis:

1. I sa paja d’emprender linguas
Enconuschientschas da linguatgs dattan schanzas, portan novs contacts e muntan in enritgiment persunal. Linguas augmentan las cumpetenzas da clav. Qua tras vegnan las conuschientschas da linguatgs da la migraziun valitadas dapli tar nus.

2. Emprender linguatgs dura l’entira vita
Scadin po emprender in nov linguatg. Perquai n’èsi mai memia tard u memia baud. Emprender linguatgs è in process che dura ina vita entira. Enstagl da dispitar tge lingua emprender sco emprima en scola èsi gist uschè impurtant da motivar d’emprender linguatgs e sviluppar concepts per preparar d’emprender l’emprim linguatg ester ed ils auters.

3. Tuts duessan emprender dapli che be in linguatg ester
En vista a las midadas societaras cun novas pretensiuns e perspectivas è il concept da la bilinguitad da remplazzar tras in da la plurilinguitad. Blers èn da l’opiniun ch’ins stoppia dumagnar perfetgamain ina lingua estra. Plurilinguitad cuntanschan ins be tras renunziar d’emprender cumplettamain mintga lingua. Enstagl da lungs curs da linguatgs èsi perquai da procurar purschidas modularas d’emprender linguatgs per pudair applitgar ina lingua estra per tscherts secturs dal studi e da la professiun.

26 da settember – di europeic dals linguatgs
Tar l’avertura da l’Onn europeic dals linguatgs 2001 è vegnì lantschada l’idea dal portfolio sco instrument per profils da cumpetenzas linguisticas. I sa tracta d’in ordinatur persunal che duess animar d’emprender linguatgs ed uschia levgiar la mobilitad entaifer l’Europa. En Svizra èn ins sa concentrà tar la didactica da linguatgs esters be sin la segunda lingua naziunala. En l’avegnir èsi dentant da preferir la plurilinguitad sco finamira a lunga vista. En questa direcziun stoi ir vinavant. Ils 26 da settember è il di europeic dals linguatgs. Alur vulan ins festivar – sper las radund 225 linguas europeicas – era bleras na da l’Europa.