Divorzi: Be paucs partan ils daners da pensiun
La lescha fiss clera – i manca tar l’applicaziun

(anr/vi) La lescha di ch’in pèr sto parter ils daners da pensiun tar in divorzi. En la pratica vesi para ora auter. In studi mussa che las dunnas obtegnan darar la mesadad da la «segunda pitga ». La novitad tuna alarmanta: Pli pauc che diesch pertschient dals divorzis na respectan betg il princip da parter ils daners da la cassa da pensiun. Dapi quatter onns è il dretg da divorzi revedì en vigur. Quel di che um e dunna ston parter la «segunda pitga» tar il divorzi. In studi ch’è cumparida l’entschatta da quest onn mussa ch’il dretg na vegn strusch resguardà.

Las dunnas desistan
Gnanca diesch pertschient dals divorzis partan la «segunda pitga», constateschan Katerina Baumann e Margareta Lauterburg, las auturas dal studi. Be tar mintga segund divorzi vegnia insumma partì si la «segunda pitga». Ma propi partì en duas parts tuttina grondas vegnia la segunda pitga be tar strusch diesch pertschient dals cas. Tar 90 pertschient dals cas nua ch’i na vegn betg partì mez e mez, sajan ils umens quels che profiteschian. Quai che fa dentant smirvegliar il pli fitg: Tar ina terza da tut ils divorzis na vegni insumma betg partì la «segunda pitga». Il pli savens desistan las dunnas. Tenor la lescha dastga ina partenaria (u era in partenari) dentant mo desister, sch’el posseda sez ina «segunda pitga». Questa premissa n’è per gronda part betg dada, sco il studi mussa. En blers cas na vegn il dretg vertent betg applitgà.

S’infurmar endretg
Il studi dal fond naziunal sa basa sin 352 dossiers da divorzis da tschintg chantuns. Las auturas han era examinà la pratica da dretgiras chantunalas, da dretgiras d’assicuranzas e da la dretgira federala. Las auturas han constatà che la segunda pitga vegn pli savens partida, sche advocats u advocatas s’occupan dal divorzi. La quota da renunzias a la cassa da pensiun saja lura pli bassa. E las premissas per ina renunzia sajan lura pli savens ademplidas. Vul dir: Ch’il partenari ha in’atgna cassa da pensiun u ch’ina cumpensaziun adequata capita sin ina autra moda. Tgi che laschia sparter senza prender in advocat u ina advocata duai perquai s’infurmar bain, dian las auturas dal studi. Ellas han per quest intent concepì ina broschura cun il titel «Pensionskasse, AHV/IV, Scheidung – Das müssen Sie wissen». Questa broschura pon ins retrair dal gleichstellungsbüro@bfg.stzh.ch. Il studi vegn publitgada en il cudesch «Evaluation Vorsorgeausgleich», chasa editura Stämpfli, Berna. 

Co vegn procedì en il Grischun?
Urs Raschein da la dretgira districtuala Plessur di: «Ils daners da cassa da pensiun ston vegnir partids.» I fetschia surstar el, sche quest princip na vegnia betg applitgà en auters lieus. Dal studi numnada n’ha el udì nagut. Il derschader possia sulet lubir ina reglamentaziun divergenta, sche omadus partenaris sajan d’accord. Quai possia capitar p. ex. tar in pèr fitg giuven che na possedia anc strusch chapital en la segunda pitga, uschia ch’i na gioghia nagina rolla, sch’ins partia u betg. I dettia era singuls cas nua che invalids, che retirian gia ina renta, laschian sparter. Là saja quai fitg difficil da reparter ils daners da pensiun. Uschiglio è Raschein da l’opiniun che la lescha saja clera e ch’ins stoppia parter la segunda pitga. La suletta varianta pussaivla saja ch’in partenari obtegnia ina indemnisaziun tenor dretg dals bains (güterrechtliche Abfindung).