«I sto esser dunnas cun in dies lad»
Discurs cun duas teologas davart l’ordinaziun da spiritualas catolicas

Da Claudia Cadruvi, ANR

Il Vatican ha excommunitgà set dunnas ch’èn daventadas spiritualas catolicas il zercladur passà. L’anr ha discurrì cun duas teologas grischunas. «I n’è simplamain betg pussaivel che las dunnas obtegnan l’uffizi sacerdotal en la baselgia catolica», di sora Eugenia Jörger da la claustra da Dominicanas a Glion. La baselgia possia en sasez betg reagir auter che cun l’excommunicaziun. L’ordinaziun da questas dunnas muntia ina provocaziun. Questas emprimas constataziuns fa sora Jörger en in tun plitost distanzià ed a moda neutrala. Alura relata era sia opiniun persunala. Jörger ha studegià teologia. Nà da la savida e nà da la scolaziun fiss ella teoreticamain preparada per l’uffizi sacerdotal. Perquai la dumonda: Tge faschess ella, sche la baselgia catolica lubiss l’ordinaziun da dunnas? «En vista a la mancanza da spirituals, laschass jau ordinar.» La teologa precisescha dentant: «Jau na patesch betg giudlonder ch’jau na hai betg la pussaivladad da daventar spirituala.» Ella pensia simplamain ch’ella faschess gugent la lavur, sch’ella avess la chaschun. I saja p.ex. donn che la claustra dominicana stoppia adina clamar in um-spiritual per las pli impurtantas ceremonias. Las claustras dad umens sajan qua tras pli independentas e betg avisads sin agid d’ordaifer.

«Igl è dir»
Per dunnas che sentian la vocaziun, saja quai dir. La vocaziun vegnia da Dieu e saja la premissa per daventar spiritual catolic. «Jau spetg sin quest mument che tut las persunas che sentan questa vocaziun, dastgan daventar spirituals.» I saja stà in pass curaschus da las set dunnas da sa laschar ordinar. Il Papa Gion Paul II haja daditg declerà ch’el na giavischia nagina discussiun tar quest tema. L’ordinaziun da las set dunnas fetschia uss puspè attent al problem. I mettia en moviment in discurs. «Quai è necessari.» «Ma jau stun era mal per las set dunnas.» Ellas sajan s’unfridas. Cler, ellas hajan stuì quintar cun ina reacziun severa. Perquai suppona sora Jörger: «I sto esser che quellas dunnas han in dies lad.» «Las argumentaziuns teologicas cunter l’ordinaziun da dunnas, n’èn betg valaivlas u fundadas», constatescha sora Eugenia. Ella ha studegià la materia e la bibla. «I n’è betg gist», di ella: «I n’è cunzunt betg gist visavi la baselgia, sch’ins vesa ch’i dat memia pauca glieud che po dar ils sacraments.» 

La vista refurmada
Eveline Saoud, è la nova reverenda a Scuol. Dal puntg da vista uman anora na chapescha ella insumma betg che dunnas na dastgan betg daventar plevonessas. Gist da burgais catolics obtegnia ella adina puspè reacziuns positivas. Dacurt hajan lavurers sidtirolais fatg renovaziuns en sia chasa-pravenda. Il Tirol dal sid saja era catolic, ma quests lavurers hajan reagì a moda positiva e ditg ch’i saja bel ch’ina dunna possia esser spirituala. Resuns positivs haja ella era gì dacurt suenter dus battaisems ecumens. La parentella catolica haja exprimì plaschair ch’ina dunna-spirituala haja celebrà il batten. I n’existia naginas giustificaziuns teologicas cunter l’ordinaziun da la dunna, di Saoud sco reverenda refurmada. 

Betg ir en la publicitad
L’anr ha anc contactà catechetas ed autras dunnas che s’engaschan en plaivs u instituziuns catolicas. Ellas n’han betg vulì s’exprimer en la publicitad, malgrà ch’ellas han ina clera opiniun pertutgant l’ordinaziun da dunnas. Gist per las dunnas che s’engaschan cun blera energia per la baselgia catolica, èsi delicat da far palais avertamain l’atgna opiniun. 

Set spiritualas excommunitgadas
(ap) Il Vatican ha excommunitgà set dunnas, che han survegnì il zercladur passà l'ordinaziun sacerdotala tenor il ritus catolic. La gruppa haja offendì la baselgia, hai gì num il glindesdi passà en ina decleraziun dal Vatican. Las dunnas persistan dentant a lur vocaziun. La ordinaziun na possia betg vegnir revocada, damai ch'ella saja valaivla, ha ina excommunitgada ditg. Romulo Braschi da l'Argentinia ha celebrà l'ordinaziun sacerdotala il zercladur sin in bastiment dal Danubi. A las spiritualas da la Germania, da l'Austria e dals Stadis unids ha Cardinal Joseph Ratzinger dal Vatican mess in termin fin ils 22 da fanadur per revocar lur pass. Las dunnas han reagì sin questa pretaisa cun il giavisch da survegnir trais mais per examinar lur situaziun. Plinavant han ellas pretendì ch'il Vatican sclereschia intginas dumondas, p.ex. davart passaschas da la bibla che tractan l'egualitad da las dunnas. En la decleranza ch'è vegnida suttascritta da Cardinal Ratzinger hai gì num che las dunnas na hajan mussà nagina ricla davart lur «grev malfatg ch'ellas hajan commess». La congregaziun haja fidanza che las excommunitgadas chattian puspè la via enavos tar l'unitad da la cuminanza da cardientscha. Papa Gion Paul II ha fatg chapir ch'el na vesia nagin spazi per ina discussiun davart l'ordinaziun da dunnas.