Sahârig – la tur d’aua
Marc Bundi a Khartum

(anr/fa)

En collavuraziun cun la Televisiun rumantscha ha realisà Robert Ralston in film sur da la lavur da l’artist Marc Bundi en il Sudan. L’aua è daventada per in temp il tema central da sia lavur artistica. Arrivà en il Sudan è l’artist rumantsch Marc Bundi en sasez per lavurar en in’exchavaziun archeologica al nord dal pajais en vischinanza dal cunfin cun l’Egipta. El ha la funcziun da dissegnader da stgavament. Ina gronda part dal Sudan è en il desert. Mo lung la riva dal Nil datti vegetaziun. “Per mai sco insatgi che deriva da las muntognas nua ch’igl ha naiv e glatsch ed aua en surabundanza ha survegnì l’aua in’autra muntada che avant.”

Turs d’aua en tut las dimensiuns
Ils Sudanais pumpan l’aua or dal terrain si en tancs che sa chattan sin ina sort turs, ils uschenumnads sahârigs. En quellas regiuns mez desertas ha ina tur d’aua ina impurtanza tut speziala. Ellas èn in simbol per l’existenza rara e la repartiziun gista dal bain custaivel aua. “Quellas turs èn omnipreschentas ed i las dat en tut las grondezzas e dimensiuns”, quinta l’artist. Cunquai ch’ellas eran mo alvas e nairas ha’l gì en december 1999 l’idea ch’ins pudess las colurar. “In tal project na pon ins dentant betg realisar mo sulet.” El è viagià en la chapitala Khartum. Ensemen cun artists indigens ha el elavurà il project “colur per las turs d’aua”. Sustegn han els survegnì da l’ambassada svizra a Khartum, da la Pro Helvetia e dal Centre culturel français (CFF). Sco emprim han els stgaffì ina skizza per la concepziun artistica d’ina tur d’aua sin l’areal dal club da ballape “Burri” da Khartum. Marc Bundi ha creà er la skizza per la tur d’aua en vischinanza da l’eroport internaziunal da la chapitala sudanaisa. Da quella lavur ha fatg Robert Ralston in film documentar.

Ina sort diari da lavur
“L’impuls da documentar quest project cun in film m’ha dà – sper l’amicizia cun Marc – la tschertezza che la confruntaziun da l’artist cun la realitad dal Sudan interessia il public en sia stretga patria”, quinta Ralston che deriva da Cuira. El ha fatg l’academia da films a Budapest e viva a Berlin. Il project da colurar sahârigs mussa tenor el co che noss mund intervegn en tschel mund e viceversa. Ch’il film saja er ina sort da curt diari da lavur. “El duai dar a l’aspectatur invista en il process creativ ed animar da reflectar davart difficultads, las schanzas e forsa er ils limits da la lavur interculturala”, di Robert Ralston. Per trais quarts ha finanzià la Televisiun rumantscha il film, ed ulteriuras contribuziuns han dà sco ch’el di la citad da Cuira ed il chantun Grischun. “La reschia, la camera ed il tun hai jau fatg mez, assistì da Patrizia Jegher e l’ami sudanais David Angelo Ibale Loira.” La premiera dal film ha gì lieu mesemna en il museum d’art a Cuira. La lavur duess esser tenor Ralston ina prova da svegliar la chapientscha e la toleranza en la convivenza da differentas culturas. “In singul decida da crear in’ovra d’art en in pajais ester”, di el, “e survegn persuenter la schanza da chapir l’olma da ses ospitants.” Il film vegn emess per l’emprima giada dumengia proxima en la Televisiun rumantscha.