Il pli grond amatur dal rumantsch viva a Stuttgart 
Max Kettnaker festivescha l’emprim da fanadur 90 onns

(anr) Da quels sco Max Kettnaker duvrass la Rumantschia anc intgins. A moda exemplarica s’engascha quest um per il rumantsch. Dapi la fundaziun avant radund 20 onns presidiescha Kettnaker la «Societad retorumantscha Stuttgart». Avant tschintg onns è cumparì en la «Stuttgarter Zeitung» in purtret cun il titel «Ein Schwabe mit schwerer Rätoromanitis». Questa malsogna haja cumenzà l’onn 1972 durant las vacanzas a Tschierv, declera Kettnaker. Là è vegnì endament ad el che ses scolast da geografia haja instruì il suandant: 
En vals alpinas isoladas vegn discurrì anc in linguatg che deriva dal latin. Damai che quest linguatg vegn discurrì mo dad in pèr vegliets, vegn el a murir ora entaifer diesch onns. Radund 50 onns pli tard constatescha Kettnaker pia tut fascinà che ses scolast era sa trumpà bravamain. Kettnaker salida da là d’envi per rumantsch e fa era sias cumpras durant las vacanzas en il linguatg che n’avess tenor il scolast da geografia atgnamain betg pli d’exister. 

Ina forza magica 
Sper il linguatg ha era l’architectura engiadinaisa cun sias inscripziuns vid las chasas ed ils sgrafits pudì entusiasmar l’architect da Stuttgart. Igl era sco sch’ina forza magica al tirass viaden en questa cultura. E sco passiunà viandant en las muntognas ha el constatà bainbaud che la nomenclatura rumantscha resguardia la structura topografica a medema moda sco la nomenclatura franzosa e la taliana. 

Bunamain 3000 brevs en tschintg idioms 
Kettnaker maina dapi 1973 correspundenza cun differents Rumantschs. Plaun a plaun ha el emprendì tuts tschintg idioms ed era rumantsch grischun. Avant in onn ha el pudì dumbrar 2880 brevs ch’el ha scrit. Uschespert ch’el era versà avunda ha el cumenzà a publitgar artitgels en la pressa rumantscha. Ed era là èsi sa rimnà in pulit mantun da 270 contribuziuns. 
Sco auditur ha el absolvì a la Universitad da Stuttgart il rom «retorumantsch». Suenter ha el era fatg studis da romanistica, dal franzos vegl e dal provenzal vegl. La stad ha Kettnaker perfecziunà sia savida dal rumantsch cun curs a la fundaziun Planta a Samedan e pli tard a la fundaziun retorumantscha Placidus a Spescha a Laax. Oz posseda l’amatur da linguatg 260 cudeschs rumantschs, tranter quels èn 27 vocabularis u manuals. 
Plinavant ha el rimnà differents documents e scrittiras e sa chapescha è el abunent da tut las gasettas rumantschas che vegnan publitgadas actualmain. 

Passiun per inscripziuns 
1989 è cumparì en la chasa editura «Bündner Monatsblatt» il cudesch da Max Kettnaker «Hausinschriften im Engadin, im Münstertal und im oberen Albulatal». 
Vegnì sin l’idea da far quest cudesch era l’autur entras in referat da dr. Jon Pult che ha dilucidà la cultura populara. Pult aveva menziunà ch’i manchia ina survista dal grond dumber da las inscripziuns tipicas per l’Engiadina. Quests pleds han dà fieu. Kettnaker ha entschet a rimnar, zavrar ed ordinar inscripziuns. 10 onns è el stà vidlonder enfin ch’igl è sortì da sia lavur diligenta ina publicaziun da 521 paginas cun 1100 inscripziuns. 

Osp d’onur dal Grischun 
Cun 85 onns ha l’Uniun da cura e traffic fatg in regal spezial al Rumantsch da Stuttgart. L’uniun ha nominà Kettnaker sco osp d’onur dal Grischun. Cun ses engaschament po el avair sveglià l’interess da blers Tudestgs per la cultura rumantscha e la distincziun da l’uniun è stada bain meritada. 

L’atun passà ha la «Societad retorumantscha Stuttgart» festivà il giubileum da 20 onns. La societad è sa furmada per tgirar la cultura rumantscha. Ils commembers – en emprima lingia Tudestgs – èn attaschads ord differents motivs al rumantsch. 
Els organiseschan curs da rumantsch e referats davart ils divers aspects da la cultura grischuna. La societad s’interessescha per la litteratura e musica rumantscha, tgira contacts cun il consulat svizzer e cun la facultad rumantscha a l’universitad da Stuttgart. 
I resta d’engraziar a Max Kettnaker per sia lavur, ses engaschi e ses anim per il rumantsch e da gratular stagn e bain ad el per ses 90avel anniversari.